A competency framework for the future strategic marketing leader in the formal grocery retail sector: a South African perspective

Abstract

The competencies required for marketing leadership to provide strategic direction in the future grocery retail industry remain unclear. Organisations are increasingly challenged by macro-environmental forces, evolving customer expectations and rapid technological advancements. Without clear guidance on developing these competencies, organisations risk losing ground in an increasingly dynamic and competitive market. Identifying and addressing these gaps is essential for sustained success. A qualitative case study approach was adopted to explore marketing leadership competencies in the South African grocery retail sector. Data were collected from a purposive sample of eight senior-level leaders across four major grocery retailers by means of semi-structured interviews, document analysis and reflexivity journals. A focus group was later conducted to validate the findings. Thematic analysis revealed key themes, leading to the development of a competency framework tailored to current and future industry demands. The research highlights the need for marketing leaders to navigate complex macro-environmental forces, to embrace technological change and to respond to evolving customer behaviours. By identifying core competencies, the study aims to support organisations in equipping leaders with the skills needed to drive customer-centric strategies, to foster innovation and to adapt to shifting market dynamics, thereby ensuring strategic alignment and competitive advantage. Ten essential competencies for marketing leadership emerged from the findings, including data analytics, digital marketing, customer relationship management and adaptability. These insights bridge the gap between theory and practice by providing a structured framework to address leadership gaps. Organisations can implement these competencies to strengthen strategic direction, to improve team alignment and to drive customer-focused initiatives. Organisations should integrate the identified competencies into leadership development programmes to overcome gaps and to prepare for future challenges. Emphasis should be placed on cultivating both technical skills (e.g., digital marketing) and soft skills (e.g., emotional intelligence). Leaders should foster adaptability and innovation while aligning marketing strategies with customer needs to maintain relevance. Future research should explore the framework’s applicability across retail sectors, validate it through quantitative methods and assess its long-term organisational impact through longitudinal studies.

Die bevoegdhede wat bemarkingsleiers benodig om strategiese rigting in die toekomstige kruidenierswarekleinhandelbedryf te verskaf, bly ongedefinieerd. Organisasies word toenemend uitgedaag deur makro-omgewingskragte, ontwikkelende kliënteverwagtinge en vinnige tegnologiese vooruitgang. Sonder duidelike leiding oor die ontwikkeling van hierdie bevoegdhede, loop organisasies die risiko om veld te verloor in ʼn toenemend dinamiese en mededingende mark. Dit is noodsaaklik om hierdie gapings te identifiseer en onder hande te neem vir volgehoue sukses. ʼn Kwalitatiewe gevallestudiebenadering is aangeneem om bemarkingsleierskapsbevoegdhede in die Suid-Afrikaanse kruideniersware-kleinhandelsektor te ondersoek. Data is ingesamel deur ʼn doelgerigte steekproef van agt senior leiers van vier groot kruidenierswarekleinhandelaars deur middel van semi-gestruktureerde onderhoude, dokumentanalise en refleksiewe joernale. ʼn Fokusgroep het later die bevindinge gevalideer. Tematiese ontleding het sleuteltemas aan die lig gebring, wat gelei het tot die ontwikkeling van ʼn bevoegdheidsraamwerk om by huidige en toekomstige bedryfseise aan te pas. Die navorsing beklemtoon die behoefte vir bemarkingsleiers om komplekse makro-omgewingskragte te navigeer, tegnologiese verandering te verwelkom en op ontwikkelende kliëntegedrag te reageer. Deur kernbevoegdhede te identifiseer, is die doel van die studie om organisasies te ondersteun om leiers toe te rus met die nodige vaardighede om kliëntgesentreerde strategieë te dryf, innovasie te bevorder en aan te pas by veranderende markdinamika, en sodoende strategiese belyning en mededingende voordeel te verseker. Tien noodsaaklike bevoegdhede vir bemarkingsleierskap het uit die bevindinge na vore gekom, insluitend data-analise, digitale bemarking, kliënteverhoudingsbestuur en aanpasbaarheid. Hierdie insigte oorbrug die gaping tussen teorie en die praktyk deur 'n gestruktureerde raamwerk te bied om leierskapsgapings onder hande te neem. Organisasies kan hierdie bevoegdhede implementeer om strategiese rigting te versterk, spanbelyning te verbeter en kliëntgefokusde inisiatiewe aan te dryf. Organisasies moet die geïdentifiseerde bevoegdhede in leierskapsontwikkelingsprogramme integreer om gapings te oorkom en vir toekomstige uitdagings voor te berei. Die klem moet geplaas word op die kweek van tegniese vaardighede (bv. digitale bemarking) asook sagte vaardighede (bv. emosionele intelligensie). Leiers moet aanpasbaarheid en innovasie bevorder asook bemarkingstrategieë met kliëntebehoeftes in ooreenstemming bring om relevansie te handhaaf. Toekomstige navorsing moet die raamwerk se toepaslikheid oor kleinhandelsektore heen ondersoek, dit deur kwantitatiewe metodes valideer en die langtermyn- organisatoriese impak daarvan deur middel van longitudinale studies assesseer.

Bokgoni bjo bo nyakegago bja boetapele bja papatšo go fa tlhahlo ya maano ka gare ga intasteri ya ka moso ya mabenkele a krosari bo sa ntše bo se maemong a mabotse. Mekgatlo e hlohlwa ka go oketšega ke maatla a tikologo ye kgolo, ditebelelo tša bareki tše di tšwelelago le tšwelopele ya theknolotši ya ka pela. Ka ntle le tlhahlo ye e kwagalago ya go hlabolla bokgoni bjo, mekgatlo e ipea kotsing ya go lahlegelwa ke maemo mmarakeng wo phetogo ya ona e oketšegago le wo o nago le phadišano. Go šupa le go rarolla diphapano tše go bohlokwa go katlego ye e tšwelago pele. Mokgwa wa khwalithethifi wa nyakišišo o amogetšwe go sekaseka bokgoni bja boetapele bja papatšo ka lekaleng la Afrika Borwa la mabenkele a krosari. Datha e kgobokeditšwe go tšwa go sampole ye e dirilwego ka morero ya baetapele ba seswai ba maemo a godimo go akaretša mabenkele a krosari a mane a magolo ka go šomiša dipoledišano tšeo di beakantšwego seripa, tshekaseko ya ditokomane le dijenale tša naganišišo. Sehlopha sa nepišo se ile sa šomišwa go kgonthišiša dikutullo. Tshekaseko ya merero e utolotše ditlhohlo tše bohlokwa, tšeo di lebišitšego go tlhabollo ya foreimiweke ya bokgoni yeo e beakantšwego go ya ka dinyakwa tša intasteri tša bjale le tša ka moso. Dinyakišišo di laetša nyakego ya baetapele ba papatšo gore ba hlahle khuetšo ya tikologo ye kgolo ye e raraganego, go amogela phetogo ya theknolotši le go araba maitshwaro a bareki ao a fetogago. Ka go hlaola bokgoni bja motheo, maikemišetšo a nyakišišo ke go thekga mekgatlo gore e tlabakele baetapele ka bokgoni bjo bo nyakegago go hlahla maano ao a lebanego le bareki, go godiša boitlhamelo le go tlwaela phetogo ya mmaraka ye e fetogafetogago, ka go realo go kgonthiša peakanyo ya maano le mohola wa phadišano. Mabokgoni a lesome a bohlokwa a boetapele bja papatšo a tšweletše go tšwa dikutullong, go akaretšwa ditshekaseko tša datha, papatšo ya titšithale, taolo ya kamano ya bareki le go fetogafetoga le maemo. Dikgopolo tše di tswalela sekgoba gare ga teori le tiragatšo ka go tšweletša foreimiweke ye e beakantšwego go rarolla diphapano tša boetapele. Mekgatlo e ka phethagatša bokgoni bjo go matlafatša tlhahlo ya maano, go kaonafatša peakanyo ya sehlopha le go hlahla maitapišo ao a lebanego le bareki. Mekgatlo e swanela go kopanya bokgoni bjo bo hlaotšwego mananeong a tlhabollo ya boetapele go fenya diphapano le go itokišeletša ditlhohlo tša ka moso. Kgatelelo e swanetše go bewa go hlagolela bobedi mabokgoni a sethekniki (go fa mohlala, papatšo ya titšithale) le mabokgoni a phedišano (go fa mohlala, bohlale bja maikutlo). Baetapele ba swanela go godiša go fetogafetoga le maemo le boitlhamelo mola ba swantšha maano a papatšo le dinyakwa tša bareki go hlokomela kamano. Dinyakišišo tša ka moso di swanetše go sekaseka tšhomišo ya foreimiweke go akaretša makala ka moka a mabenkele, go e tiišeletša ka mekgwa ya khwalithethifi le go sekaseka khuetšo ya yona ya mokgatlo ya nako ye telele ka dinyakišišo tša nako ye telele.